Η ΠΑΝΤΟΔΥΝΑΜΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΚΟΥ ΛΟΓΟΥ: ΜΙΑ ΕΞΑΝΤΛΗΤΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ

Το παραμύθι αποτελεί την αρχαιότερη μορφή πνευματικής παραγωγής της ανθρωπότητας. Δεν είναι απλώς μια διήγηση, αλλά ένας συμβολικός χάρτης του σύμπαντος.

1.1. Η Μονοδιαστατότητα και η Αποδοχή του Θαυμαστού

Ο ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ ΤΟΥ OSCAR WILDE

Υψηλά πάνω από την πόλη, πάνω σε μια ψηλή στήλη, στεκόταν το άγαλμα του Ευτυχισμένου Πρίγκιπα. Ήταν ολόκληρος καλυμμένος με λεπτά φύλλα καθαρού χρυσού, για μάτια είχε δύο λαμπερά ζαφείρια και ένα μεγάλο κόκκινο ρουμπίνι σπινθήριζε στη λαβή του σπαθιού του. Ήταν πράγματι πολύ θαυμαστός. «Είναι τόσο όμορφος όσο ένας ανεμοδείκτης-πετεινός», παρατήρησε ένας από τους Δημοτικούς Συμβούλους που ήθελε να αποκτήσει φήμη ανθρώπου με καλλιτεχνικό γούστο· «μόνο που δεν είναι τόσο χρήσιμος», πρόσθεσε, φοβούμενος μη θεωρήσουν οι άνθρωποι ότι δεν είναι πρακτικός, κάτι που φυσικά δεν ίσχυε. «Γιατί δεν μπορείς να είσαι σαν τον Ευτυχισμένο Πρίγκιπα;» ρωτούσε μια στοργική μητέρα το μικρό της αγόρι που έκλαιγε για το φεγγάρι. «Ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας ποτέ δεν σκέφτεται να κλάψει για τίποτα». «Χαίρομαι που υπάρχει κάποιος στον κόσμο που είναι τόσο ευτυχισμένος», ψιθύρισε ένας

Ζμέι και Λίντβερ: οι σοφοί και καταχθόνιοι δράκοι των Σλάβων

Victor Vasnetsov. Fight the Dobrynya Nikitich with Zmey Gorynych (dragon). 1913-1918. The Victor Vasnetsov Home-Museum, Moscow, Russia.

λόγος φυσικά για τους δράκους. Αυτά τα μεγαλόπρεπα, ερπετόμορφα όντα που στολίζουν με μοναδικό τρόπο, εδώ και αιώνες, τους θρύλους ανά την υφήλιο. Στο παρόν άρθρο όμως θα μας απασχολήσει κυρίως η ιστορία και η εμπνευσμένη προέλευση των δράκων, όπως αυτή αναπαριστάται με γλαφυρό τρόπο στις αφηγήσεις των Σλάβων! Ας ξεκινήσουμε όμως προτού οι δράκοι μας απογειωθούν!

Prawny (CC0), Pixabay

Ένας από τους πρώτους πολωνούς χρονικογράφους, ο Wincenty Kadłubek ο οποίος έδρασε κατά τοn 13ο αιώνα, αναφέρει πως την εποχή της βασιλείας του Κράκους ένας τεράστιος δράκος έφτασε πετώντας στην περιοχή της σημερινής Κρακοβίας κι εγκαταστάθηκε μέσα στο σπήλαιο του λόφου Wawel. Το θηρίο, που έκτοτε ονομάστηκε Δράκος του Wawel (Smok Wawelski) για ευνόητους λόγους, απαιτούσε να του προσφέρεται σε καθημερινή βάση ένας μεγάλος αριθμός από ζώα κι όταν αυτά δεν επαρκούσαν για να κορέσουν την πείνα του τότε τη θέση τους έπαιρναν οι δυστυχείς κάτοικοι της περιοχής και ιδιαίτερα οι νεαρές τους

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙΔΑ

Μια υπέροχη γιορτή διοργανωσε το θέατρο Χαλκίδας σήμερα Κυριακή 28 Δεκεμβρίου στο Συνεδριακό Κέντρο της Περιφερειακής Ενότητας.Όλες οι παραστάσεις ήταν εκπληκτικές και αξίζουν συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές και ειδικά στη διοίκηση του Θεάτρου. Η εκδήλωση ξεκίνησε με την σύντομη ομιλία της προέδρου του Θεάτρου Χαλκίδας Μαίρης
Μουρσελά η οποία ευχαρίστησε ολους τους συντελεστές και όλους όσους βοήθησαν για να παραγματοποιηθεί η εκδήλωση.

Το καλιτεχνικό πρραμμα ξεκίνε εντυπωσιακά θα λέγαμε προιδεαζοντάς μας για το τι θα ακολουθούσε.Το καλλιτεχνικό εργαστήρι του Πανευβοϊκού Συλλόγου ΑμεΑ Άνθρωπος Ελπίδα Πολιτισμός Α.με.Α ξεκίνησε με την παράσταση "Μουσικοχορευτικό θέαμα" σε χορογραφία, επιμέλεια, διδασκαλία Νίκης Κατσώνη, μουσική επιμέλεια Θάνου Δημητρίου.Χορός,μουσική,τραγούδια,παντομίμες και τι δεν έκαναν αυτά τα υπέροχα παιδιά.Η αποκορύφωση ήταν όταν ο Θάνος Δημητρίου κάλεσε τους θεατές και ειδικά τα παιδιά να ανέβουν στην σκηνή και να συμμερέχουν στο δρώμενο.

Ακολούθησε η παράσταση απο την ομάδα ενηλίκων του Θεάτρου Χαλκίδας "Το σπασμένο έλκηθρο του Άι Βασίλη" της Χαλκιδαίας συγγραφέως Έλενας Γλωσσιώτη, σε σκηνοθετική επιμέλεια του Γιάννη Παπαγιάννη.Υπέροχο σενάριο,ωραία σκηνοθεσία,καταπληκτικές ερμηνείες

Η εκδήλωση τελείωσε με το εργαστήρι πολυφωνικού τραγουδιού Κλωστή Λαλιά με τίτλο: "Σαν ήλιος φέγγει" .Τραγούδησαν Κάλαντα του Δωδεκαημέρου από όλο τον κόσμο – από δοξασίες του Χειμερινού Ηλιοστασίου μέχρι ύμνους της Θείας Γέννησης. Ηταν μια παράσταση - τελετουργία για το σκοτάδι που υποχωρεί και το φως που επιστρέφει.Παράλληλα στην είσοδο το Ε.Ε.Ε.ΕΚ. Χαλκίδας (Ειδικό Εργαστήριο Επαγγελματικής Εκπαίδευσης) για ΑμεΑ είχε έκθεση με δημιουργίες απο τα εργαστήρια, Αγγειοπλαστικής, Υφαντικής και Γεωπονίας του.Στο τέλος της εκδήλωσης προσφέρθηκαν κεράσματα απο την εταιρεία fresh σπιτικό όπως έγραφε το μπουκαλάκι με το γευστικό αναψυκτικό που δοκίμασα.

.

Ελενα Γλωσσιωτη
Η Έλενα Γλωσσιώτη γεννήθηκε στη Χαλκίδα. Με έντονα και διαφορετικά βιώματα και πολλά βιβλία, με φαντασία κι όνειρα σκιαγραφήθηκε ο χαρακτήρας της. Σπούδασε Μαιευτική στην Αθήνα και επέστρεψε στη Χαλκίδα όπου παντρεύτηκε και εργάζεται ως δημοτική υπάλληλος. Μητέρα τεσσάρων παιδιών γλίστρησε μαζί τους ξανά στο παραμύθι και στο όνειρο. Το 2014 βραβεύτηκε από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά για το παραμύθι της “Ο βοσκός της θάλασσας και η Αφρομαλλούσα”. Το πρώτο παιδικό-νεανικό της βιβλίο “Ο Φύλλος”, σε εικονογράφηση της Μυρτώς Δεληβοριά, έχει βραβευτεί από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (για τον σχεδιασμό εξωφύλλου) και βρέθηκε στη λίστα των White Ravens 2016. Η συλλογή παραμυθιών της “Τα παιδιά του κόσμου βάφουν το μαύρο” βραβεύτηκε από τον Κυπριακό Σύνδεσμο Παιδικού Νεανικού Βιβλίου.

Τα κάλαντα στο Μέτσοβο

Τα κάλαντα στο Μέτσοβο τα παλαιότερα χρόνια τα έλεγαν την προπαραμονή Χριστουγέννων μετά τις 12 την νύχτα κι οι πόρτες των σπιτιών ήταν κλειστές. Όταν ακούγεται το «Άνιη μούλτς» (Χρόνια Πολλά!), τότε ανοίγει την πόρτα ο νοικοκύρης. 

Κάλαντα Μετσόβου

Κουλίντε, Μελίντε,

μπαγκάτσ του μίντε,

κα Χριστόλου σ’ αμιντά,

Σταμαρία φασκιουσί,

σαρμπατοάρε απιρί,

σ’ χαράοα ν’ αμβαρτί.

Ανίη μουλτσ σ’ μπανάτσ,

Μουλιέρι σ’ μπαρμπάτσ,

Κουλάτσι σ’ να ντάτσ.

- 

Κόλιντρα, Μέλιντρα,

βάλτε το στο μυαλό,

ο Χριστός γεννήθηκε,

η Παναγιά φάσκιωσε,

γιορτή ξημέρωσε,

με χαρά μάς αγκάλιασε.

Χρόνια πολλά, να ζήσετε,

γυναίκες κι άντρες,

κουλούρια να μας δώσετε.

Φεγγαρόλια

Γιάννης Γιαννούκος

Τα παιδιά χάραζαν στο χώμα το σχέδιο που βλέπετε  τραβώντας γραμμές με κάποιο ξύλο και όταν το τσιμέντο μπήκε στη ζωή μας το χάραζαν με κιμωλία ή με κάρβουνο πάνω σε ταράτσες. αυλές ή δρόμους.

Το κάθε παιδί είχε την αμάδα του (σκατούλι), που ήταν συνήθως κάποιο σπασμένο κεραμίδι όσο πιο επίπεδο γινόταν ή μια πλακαρή πέτρα.

Έβαζε την αμάδα στο πρώτο δεξιά τετράγωνο και πατώντας στο ένα

πόδι (τσακ τσακς) έσπρωχνε με το πόδι την αμάδα του από τετράγωνο σε τετράγωνο, μέχρι να φτάσει στο δεξί μέρος του ουρανού.

Εκεί πατούσε και τα δύο πόδια για να ξεκουραστεί.

Περνούσε μετά την αμάδα στο αριστερό μέρος του ουρανού και ξαναπατούσε στα δύο πόδια.

Στη συνέχεια κατέβαινε ένα-ένα τα τετραγωνάκια από την αριστερή πλευρά και όταν τέλειωνε ο γύρος, πατούσε και στα δύο πόδια για να ξεκουραστεί, άρχιζε πάλι να ανεβαίνει τα τετραγωνάκια από την αριστερή πλευρά αλλά αυτή τη φορά δύο-δύο μέχρι τον ουρανό και ξανά από αριστερά κατέβαινε.

Η Τρίτη προσπάθεια ήταν να ανεβεί η αμάδα με ένα χτύπημα ως τον ουρανό και μετά να ξανακατεβεί πάλι με ένα χτύπημα από την αριστερή μεριά.

Ευνόητο είναι ότι ο παίχτης σταματούσε και συνέχιζε ο άλλος, μέχρι να ξανά έρθει η σειρά του, και να ξεκινήσει από εκεί που σταμάτησε, αν η αμάδα του σταματούσε πάνω σε γραμμή ή έβγαινε έξω από τον οριοθετημένο χώρο του παιχνιδιού ή αν ο παίχτης

Ο Νίνο Τσακβετάτζε

Κουκλοθεατρική παράσταση "Η Κάλω, η Μπάμπω και ο Καλικάντζαρος"

 

     «Η Κάλω, η Μπάμπω και ο καλικάντζαρος» είναι ένα πρωτότυπο θεατρικό έργο, βασισμένο σε ένα κλασικό ελληνικό παραμύθι, σε διασκευή για κουκλοθέατρο με μεγάλες κούκλες.   Υπόθεση   Η Κάλω και η Μπάμπω είναι δυο αδελφές που ζουν μόνες σε ένα χωριό της Θεσσαλίας. Η Κάλω είναι ένα

Χριστούγεννα (Στη Γωνιά Μας Κόκκινο..

https://christianikatragoudia.gr/wp-content/uploads/to-anammeno-tzaki.featured.mp3 Στη γωνιά μας κόκκινο τ’ αναμμένο τζάκι, τούφες χιόνι πέφτουνε στο παραθυράκι. Όλο απόψε ξάγρυπνο μένει το χωριό και χτυπά Χριστούγεννα το καμπαναριό. Έλα, εσύ που αρχάγγελοι σ’ ανυμνούν απόψε, πάρε από την πίτα μας που

Η ΜΑΣΙΑ

-Και που λέτε, παιδιά, ένας μυλωνάς, το βράδυ τα Χριστούγεννα, εκεί στο μύλο που δούλευε και κοιμότανε, άναψε τρανή φωτιά στο τζάκι του για να κάνει κάρβουνα και να ψήσει λίγο χοιρινό, να φάει κι αυτός σαν άνθρωπος, τόση νηστεία που είχε κάνει όλο το σαραντάημερο. Έβαλε ωραία κομμάτια κρέας, με ξυγκάκι, απ’ το γουρούνι που ’χε σφάξει, τα ’βαλε σε μια σούφλα, άνοιξε κάρβουνα με τη μασιά στο παραγώνι, κι άρχισε να τα ψήνει. Έλιωνε το ξυγκάκι κ’ έσταζε στα κάρβουνα και τσίκνισε όλος ο τόπος. Άξαφνα, να σου πλάι στο μυλωνά ένας καλικάντζαρος

ΝΕΡΑΙΔΕΣ

John Bauer

Χριστούγεννα στην Κορνουάλη - "Κοντά στο St. Just, ανήμερα των Χριστουγέννων, ένας Pisky : (Μικρόσωμα, παιχνιδιάρικα πλάσματα, που μοιάζουν με νεράιδες, συχνά με μυτερά αυτιά και πράσινα ρούχα.) με τον μανδύα του ένα αγόρι, αλλά το αγόρι έφτασε σπίτι Μετά ο Pisky τον πήρε για δεύτερη φορά, και πάλι το αγόρι επέστρεψε σπίτι. Κάθε φορά που το αγόρι έλειπε μόνο για μία ώρα (πιθανόν σε κατάσταση ονείρου ή ύπνωσης). "

Από το βιβλίο 'Οι Νεράιδες στις Κελτικές Χώρες' της Evans-Wentz.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

The Fairy-Faith in Celtic Countries

By W. Y. Evans-Wentz

[1911]

Η Evans-Wentz στην διδακτορική της διατριβή εξετάζει καθεμία από τις υποθετικές εξηγήσεις του φαινομένου των νεράιδων. Μεταξύ αυτών είναι οι θεωρίες ότι οι νεράιδες ήταν μια μοναχική φυλή νάνων, ότι είναι ασώματα πνεύματα ή ότι είναι δημιούργημα της φαντασίας μαςπεριλαμβάνει μια εκτενή επισκόπηση της βιβλιογραφίας από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες, συμπεριλαμβανομένης της λαϊκής παράδοσης, της ιστορίας, της ανθρωπολογίας και της ψυχολογίας. Η καρδιά του βιβλίου είναι η εθνογραφική έρευνα πεδίου που διεξήγαγε η Evans-Wentz, μια ανεκτίμητη εικόνα του συστήματος πεποιθήσεων για τις νεράιδες, ακριβώς στα πρόθυρα της νεωτερικότητας. Υπάρχουν περιφερειακές έρευνες για την πίστη στις νεράιδες στην Ιρλανδία, την Ουαλία, τη Σκωτία, τη Βρετάνη και τη Νήσο του Μαν

ΚΑΛΑΝΤΑ

 

Γεώργιος Δροσίνης: «ΟΙ ΔΥΟ ΦΤΩΧΟΙ»

 Σὲ μιὰ γωνιὰ περαστικὴ

γέρος φτωχὸς ἔχει καθίσει.

Κόσμος, πολὺς περνᾶ ἀπ’ ἐκεῖ,

καὶ ἴσως θὰ τὸν ἐλεήση

καμιὰ ψυχή, ποὺ ἔχει μάθει

νὰ συμπονῆ τὰ ξένα πάθη.
 

Σὲ λίγο ὅλος προσοχὴ

ἔφερ’ ἐκεῖ τὰ βήματά του

κι ἄλλος φτωχὸς-τὸ δυστυχή!

Μὲ ὅλη τὴ νεότητά του

ἕχει στὸ φῶς του μαύρη σκέπη·

Τά Χριστούγεννα του γερο-Μάνθου

Χριστούγεννα με ένα παλιό αναγνωστικό…

Τά Χριστούγεννα του γερο-Μάνθου

Είναι παραμονή των Χριστουγέννων. Ό γερο – Μάνθος κατέβηκε άπό τά κτήματα του στό χωριό. Θέλει νά γιορτάσει τή μεγάλη γιορτή μέ τά παιδιά του, νά πάει καί στην εκκλησία νά μεταλάβει. Στό χωριό έχει

Το "Βασίλειο των Νεράιδων"

Το 1894, ο James Gill επέστρεφε σπίτι του Wellington στο Σόμερσετ της Αγγλίας, όταν είδε αυτό που περιέγραψε ως δαχτυλίδι φωτιάς. Όμορφα ντυμένα κορίτσια χόρευαν γύρω από έναν άντρα με κίτρινη ρόμπα που τραγουδούσε. Όταν ο Gill φώναξε και τους πλησίασε, εξαφανίστηκαν.

Από το "Βασίλειο των Νεράιδων" του Ronan Coghlan.

Jean-Baptiste Monge 

Το παιδί με την σάλπιγγα

Αν μπορούσες ν’ ακουστείς

θα σου έδινα την ψυχή μου

να την πας ως την άκρη του κόσμου.

Να την κάνεις περιπατητικό αστέρι ή ξύλα

αναμμένα για τα Χριστούγεννα – στο τζάκι του νέγρου

ή του Έλληνα χωρικού. Να την κάνεις ανθισμένη μηλιά

στα παράθυρα των φυλακισμένων. Εγώ

μπορεί και να μην υπάρχω ως αύριο.

Αν μπορούσες να ακουστείς

θα σου έδινα την ψυχή μου

να την κάνεις τις νύχτες

ορατές νότες, έγχρωμες,

στον αέρα του κόσμου.

Να την κάνεις αγάπη.

Νικηφόρος Βρεττάκος : Διεθνής Παιδούπολη Πεσταλότσι

Και Νικηφόρου Βρεττάκου «Τα ποιήματα» – Τόμος δεύτερος-Τρία φύλλα –Αθήνα 1999

Καλικάντζαροι - Αληθινές Τρομακτικές Ιστορίες Από Την Ελλάδα - HorrorMas...