Ψηφιακή Βιβλιοθήκη “Κλασσικά Εικονογραφημένα”

Τα Κλασσικά Εικονογραφημένα είναι μια σειρά κόμικς του εκδότη Albert Kanter που

διασκευάζουν και εκλαϊκεύουν γνωστά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας με στόχο την ευρεία διάδοσή τους στο παιδικό κοινό. Η σειρά κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 1951 από τις Εκδόσεις “Ατλαντίς” των αδελφών Πεχλιβανίδη, με πρώτο τεύχος τους “Άθλιους” του Βίκτωρος Ουγκό. Η σειρά ήταν βασισμένη στην αντίστοιχη αμερικανική έκδοση με μορφή κόμικς, η οποία έγινε ανάρπαστη και από τότε γνώρισε συνεχείς ανατυπώσεις.

Το έγχρωμο περιοδικό κόμικ δέχθηκε πολλές επικρίσεις από γονείς, δασκάλους ακόμη και από ακαδημαϊκούς (Ευάγγελος Παπανούτσος, Ασημάκης Πανσέληνος) για “αμερικανική πολιτιστική επίθεση” και “εκχυδαϊσμό της λογοτεχνίας”. Αυτές οι επικρίσεις πιθανόν να έδωσαν στους εκδότες την ιδέα της ελληνικής σειράς με ιστορίες από την ελληνική ιστορία και μυθολογία ώστε να καθυσηχάσουν τους επιφυλακτικούς ως προς τον “εκπαιδευτικό” και “πατριωτικό” χαρακτήρα της σειράς.

Χαρακτηριστικό της ελληνικής έκδοσης ήταν ο εμπλουτισμός της από τον Οκτώβριο του 1953 με θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος, για την απόδοση των οποίων δούλεψαν γνωστοί Έλληνες εικαστικοί και λογοτέχνες. Πρώτο τεύχος το “Περσέας και Ανδρομέδα”.

Το εγχείρημα 40σέλιδων και 50σέλιδων ιστοριών αποκλειστικά από Έλληνες σεναριογράφους και καλλιτέχνες δεν είχε προηγούμενο στην Ελλάδα, καθώς οι μέχρι στιγμής ιστορίες κόμικς ήταν σε μορφή μονοσέλιδων ή οριζόντιων στριπ και το κοντινότερο αντίστοιχό τους ήταν τα εικονογραφημένα λαϊκά αναγνώσματα όπως τα «Γκαούρ Ταρζάν» και «Μικρός Ήρως». Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι ότι ελάχιστοι από τους δημιουργούς είχαν ήδη ασχοληθεί πρωτύτερα με τα κόμικς! Οι σεναριογράφοι τους ήταν άνθρωποι των γραμμάτων που μετέφραζαν τα αμερικανικά τεύχη της σειράς και οι σχεδιαστές έρχονταν από διαφορετικούς χώρους της τέχνης και, εκτός λίγων, δεν είχαν σχεδιάσει ποτέ κόμικ! Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τους οικονομικούς και χρονικούς περιορισμούς και τις συνεπακόλουθες ατέλειες, κάνουν τα 91 τεύχη της σειράς «Από τη Μυθολογία και την Ιστορία της Ελλάδος» που κυκλοφόρησαν από το 1953 έως τη δεκαετία του ‘60 μία ιδιαίτερη και ιστορική ελληνική σειρά κόμικς που αξίζει προσοχής.

Από τότε, κυκλοφόρησαν συνολικά 91 τεύχη ελληνικού ενδιαφέροντος.

Η ελληνική σειρά των Κλασσικών Εικονογραφημένων, προσπαθώντας να παρουσιάσει στο κοινό της εκπαιδευτικό χαρακτήρα, ακολουθούσε πιστά το εθνικό εκπαιδευτικό αφήγημα της εποχής. Στις ιστορίες των Κλασσικών παρουσιάζεται η πορεία του ελληνικού γένους ως λαμπρή και αδιάκοπη από τα ομηρικά έπη μέχρι τον 19ο αιώνα, εκτυλισσόμενη στον ευρύ ιστορικό ελληνικό χώρο που περιλαμβάνει το σημερινό ελληνικό κράτος και –με κάποια νοσταλγία- τις «αλησμόνητες πατρίδες» της Μικράς Ασίας, της Θράκης και της Κύπρου. Τα κείμενα και οι διάλογοι είναι, ανάλογα την ιστορία, φουσκωμένοι με πομπώδη και ηρωικά λόγια περί ελληνικού έθνους και ενότητας, ενώ στα σχέδια πάντα οι κλέφτες του ‘21, οι Βυζαντινοί ακρίτες και οι αρχαίοι Αθηναίοι αποδίδονταν ως ιδανικά και μυώδη παλικάρια ενάντια σε άσχημους και διεφθαρμένους Τούρκους, βαρβάρους, Άβαρους και Πέρσες. Κάπως έτσι, τα αμιγώς λογοτεχνικά αμερικανικά Κλασσικά Εικονογραφημένα εισέρχονται στη σφαίρα του έθνους-κράτους και, μέσα από την κολυμπήθρα των Ελλήνων συντελεστών, ακόμα και έργα σαν τα Ομηρικά Έπη από Κλασσικά γίνονται Εθνικά Εικονογραφημένα.

Εντούτοις, Τα Κλασσικά Εικονογραφημένα αποτέλεσαν μέρος της πολιτιστικής ζωής της χώρας για περίπου δυο δεκαετίες, και σύντροφο της παιδικής και νεανικής ηλικίας χιλιάδων Ελλήνων. Σήμερα οι πρώτες εκδόσεις αποτελούν συλλεκτικά αντικείμενα.

Πηγή: Ψηφιακό Μουσείο Κόμικς