Κάθε απόγευμα, φεύγοντας απ’ το σχολείο, τα παιδιά το ‘χαν συνήθεια να παίζουν στον κήπο του γίγαντα.
Ήταν ένας πελώριος, μαγευτικός κήπος, μ’ απαλή πράσινη χλόη και χιλιάδες πολύχρωμα λουλούδια όμοια μ’ αστέρια κι ακόμα, εδώ κι εκεί, δώδεκα ροδα-κινιές φορτωμένες ρόδινα κι ολόλευκα ντελικάτα ανθάκια απ’ της άνοιξης τ’ άγγιγμα, που το φθινόπωρο βάραιναν απ’ τα πολύχυμα φρούτα.
Τα πουλιά κάθονταν στα δέντρα και κελαηδούσαν τόσο γλυκά, που τα παιδιά σταματούσαν το παιχνίδι για να τ’ ακούσουν. «Πόσο ευτυχισμένα εί-μαστε εδώ!» έλεγαν αναμετάξυ τους.Κάποια μέρα ο γίγαντας γύρισε. Εφτά ολάκερα χρόνια ήταν σ’ επίσκεψη, στο φίλο του το δράκο της Κόρνις, κι όταν τα χρόνια πέρασαν κι εκείνος είχε τελειώσει ό,τι είχε να πει -αφού δεν είχε και πολλά να συζητήσει- αποφάσισε το γυρισμό στο κάστρο.
Την ώρα που ‘φτασε, αντίκρισε τα παιδιά να παίζουν στον κήπο.
«Τι δουλειά έχετε εδώ;» φώναξε μ’ οργή, και τα παιδιά το ‘βαλαν στα πόδια τρομαγμένα.
«0 κήπος είναι μοναχά δικός μου», είπε ο γίγαντας. «Όλοι μπορούν να το καταλάβουν, και δεν θα επιτρέψω σε κανένα να παίζει εδώ, έξω από μένα».
Κι έτσι, έχτισε έναν πελώριο τοίχο ολόγυρα
"A Punch and Judy function on the beach" - Faye Whittaker - άγνωστη ημερομηνία - Η Φαίη γεννήθηκε και μεγάλωσε στα βόρεια της Αγγλίας, σε μια αρκετά παραλιακή πόλη του Southport.
Σαν το σιτάρι σπέρνεται στον κόσμο η αλήθεια
Kι απ’ τον καθάριο σπόρο της φυτρώνουν παραμύθια.
Kαλότυχος όποιος μπορεί τα στάχυα να θερίσει
Kαι το σιτάρι απ’ τ’ άχυρο καλά να ξεχωρίσει.
Για τον μικρό τον κόπο του μεγάλο κέρδος μένει:
Όλη η αλήθεια που θα βρει στα ψέματα κρυμμένη!
(Γεώργιος Δροσίνης, Παιδικά παραμύθια,
Eκδότης Iωάν. N. Σιδέρης, χ.χ.)
Θα καταθέσω την άποψή μου εξ αρχής. Τα παραμύθια είναι το πιο μεγάλο «κοινό μυστικό» όλων των ανθρώπων. Τα παραμύθια υπάρχουν ή μάλλον τα παραμύθια είναι αληθινά, ή, ακόμα πιο ορθά, ό,τι υπάρχει στο περιεχόμενο των παραμυθιών είναι
Το Θέατρο των Κουκλοθεάτρων (Μια τυπική λειτουργία του Guignol)" - 1884 - ελαιογραφία σε καμβά - Paul Louis Martin des Amoignes , ψευδώνυμο του Louis Martin (Benin-d'Azy (Nièvre ) - 4 Ιουνίου 1850, Νεβέρ (Nièvres) / 30 Ιουνίου 1925) Γάλλος ζωγράφος.
Το Willow Pattern είναι ένα δημοφιλές σχέδιο σε κεραμικά είδη, γνωστό κυρίως για την αγγλική εκδοχή του, η οποία αναπτύχθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα. Ονομάστηκε έτσι από ένα δέντρο ιτιάς (willow) που είναι κεντρικό στοιχείο του. Η ιστορία του σχεδίου απεικονίζει μια θλιβερή ιστορία αγάπης και περιλαμβάνει στοιχεία όπως μία γέφυρα, μία παγόδα, τρεις χαρακτήρες και δύο πουλιά. Το σχέδιο έγινε εξαιρετικά δημοφιλές και παράγεται σε πολλές παραλλαγές μέχρι σήμερα
«Ο θρύλος λέει ότι στην αρχαία Κίνα, υπήρχε ένας πλούσιος μανδαρίνος που είχε μια κόρη ονόματι Κουνγκ-σε. Ερωτεύτηκε τον ταπεινό λογιστή του πατέρα της, τον Τσανγκ, κάτι που εξόργισε τον πατέρα της. Για να τους κρατήσει χωριστά, έδιωξε την Τσανγκ και της υποσχέθηκε να της βρει ένα πιο κατάλληλο ταίρι.
Αλλά ο Κουνγκ-σε και η Τσανγκ ήταν αποφασισμένοι να είναι μαζί και έφυγαν. Έζησαν ευτυχισμένοι σε ένα μακρινό νησί μέχρι που ο πατέρας της Κουνγκ-σε το έμαθε και έστειλε έναν στρατό για να την φέρει πίσω. Σε μια τραγική τροπή των γεγονότων, ο Κουνγκ-σε και η Τσανγκ πέθαναν ο ένας στην αγκαλιά του άλλου αντί να χωριστούν ξανά.»
Η Πραγματική Ιστορία
Στα τέλη του 18ου αιώνα, η Αγγλία γνώρισε μια άνθηση στην κεραμική βιομηχανία, τροφοδοτούμενη από τις νέες εξελίξεις στην τεχνολογία και τα υλικά. Το Στάφορντσιρ, ειδικότερα, αναδείχθηκε σε κέντρο παραγωγής κεραμικών, με δεκάδες εργοστάσια και στούντιο που κατασκεύαζαν τα πάντα, από πήλινα σκεύη μέχρι πορσελάνη.
Ένα από τα πιο δημοφιλή στυλ κεραμικών εκείνη την εποχή ήταν τα μπλε και άσπρα μεταφορικά, τα οποία παρουσίαζαν περίπλοκα σχέδια τυπωμένα σε κεραμικά κομμάτια χρησιμοποιώντας χαραγμένες χάλκινες πλάκες. Αυτά τα σχέδια συχνά απεικόνιζαν σκηνές από τη φύση, τη μυθολογία ή ιστορικά γεγονότα και ήταν ιδιαίτερα περιζήτητα από συλλέκτες και καταναλωτές.
Το Σχεδίο Ιτιάς ήταν ένα από τα πολλά σχέδια που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αλλά γρήγορα έγινε ένα από τα πιο δημοφιλή και διαχρονικά. Παράχθηκε για πρώτη φορά από αρκετές αγγλικές εταιρείες κεραμικών στις αρχές του 19ου αιώνα, με πιο αξιοσημείωτη την Spode. Το σχέδιο τυπώθηκε σε όλα, από τσαγιέρες και πιάτα μέχρι πλακάκια και γλάστρες, και έγινε βασικό στοιχείο των νοικοκυριών της μεσαίας τάξης σε όλη την Αγγλία.Η δημοτικότητα του μοτίβου ιτιάς οφειλόταν εν μέρει στον ελκυστικό και εύκολα αναγνωρίσιμο σχεδιασμό του, αλλά τροφοδοτήθηκε επίσης από τις προσπάθειες μάρκετινγκ των εταιρειών κεραμικής που το παρήγαγαν. Προκειμένου να κάνουν το σχέδιο πιο ελκυστικό για τους καταναλωτές, αυτές οι εταιρείες άρχισαν να προωθούν μια ρομαντική και εξωτική ιστορία που συνέδεε το μοτίβο ιτιάς με την Κίνα και την κινεζική μυθολογία.
ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΑΝΟΣ
73 ΠΑΡΟΙΜΙΟΜΥΘΟΙ ΤΗΣ ΔΕΣΚΑΤΗΣ
97
ΠΡΟΛΟΓΙΚΑ
Ο όρος «παροιμιόμυθος», χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον καθηγητή της Λαογραφίας
Δημ. Δουκάτο, στο βιβλίο-του: Νεοελληνικοί παροιμιόμυθοι [«Ερμής», Αθήνα 1972, σελ. 184]. Κι
όπως λέει ο ίδιος
Οι γνωστές μας παροιμίες, σύμφωνα με τον καθηγητή της Λαογραφίας Δημ. Λουκάτο, λέγονται παροιμιόμυθοι. Ο μακαρίτης καθηγητής διαιρεί τους παροιμιόμυθους σε 5 ομάδες: αφηγηματικοί, περιγραφικοί, διαλογικοί, φραστικοί και παροιμοιαστικοί. Κάθε χωριό μπορεί να έχει 2-5 αποκλειστικά
Τον όρο «παροιµιόµυθος» πρότεινε ο ∆ηµήτριος Λουκάτος στην ενδιαφέρουσα µελέτη του «Νεοελληνικοί παροιµιόµυθοι» (1972). Ο ίδιος έδωσε
τον ακόλουθο ορισµό: «Είναι η συνήθως αλληγορική παροιµία, που έχει θέµα
της ένα µύθο ή ένα περιστατικό, και το διατυπώνει βραχυλογικά σαν αφήγηση ή
σαν περιγραφή, σαν διάλογο ή και σαν φευγαλέα αποσπασµατική φράση» (Λουκάτος 19982
, σ. αθ΄). Νωρίτερα και άλλοι λαογράφοι εξηγούσαν την προέλευση παροιµιών που κατέγραφαν και τις συµπλήρωναν µε το µύθο απ’ τον οποίο
προήλθαν. Ο Νικόλαος Πολίτης χρησιµοποιούσε τους όρους «Μύθοι µεταπεσόντες εις παροιµίας» (Αθανασόπουλος 1917, σ. 643-646) ή «Μύθοι συµπτυχθέντες εις παροιµίας» (Κορύλλος 1917, σ. 646-652), ενώ ο Στ. Κυριακίδης
«παροιµιώδη ανέκδοτα» και «παροιµιώδεις µύθοι» (Κυριακίδης 19652
, σ. 309-
319). Ο τελευταίος γράφει για τη δηµιουργία τους: «διά της συγκεφαλαιώσεως
του µύθου εις µίαν φράσιν, γεννάται η παροιµία» (Κυριακίδης 19652
, σ. 309).
Ο Λουκάτος χωρίζει τους παροιµιόµυθους σε πέντε (5) οµάδες:
Α) Αφηγηµατικοί. «∆ιατυπώνονται σε ιστορικό χρόνο και αντιπροσωπεύουν πραγµατικά µια λαϊκή διήγηση ή ένα µύθο» (Λουκάτος 19982
, σ. µγ΄).
Β) Περιγραφικοί. «Παρουσιάζουν την εικόνα του πιθανού µύθου τους
µε ενεστωτική περιγραφή» (Λουκάτος 19982
, σ. µγ΄).
Γ) ∆ιαλογικοί. «Είναι χαρακτηριστική περίπτωση απανωτών φράσεων,
που διασταυρώνονται µε συζήτηση και ενώνονται σε παροιµία» (Λουκάτος
19982
, σ. µγ΄).
∆) Φραστικοί. «Είναι οι καλοθύµητες κι’ εντυπωσιακές φράσεις των
προσώπων ενός µύθου ή ανεκδότου, που µας έµειναν να τις λέµε σαν παροιµίες» (Λουκάτος 19982
, σ. µδ΄). Υποκατηγορία τους είναι οι Βελλερισµοί.
Ε) Παροµοιαστικοί. «Εδώ οι µικροµύθοι δίνονται παροµοιαστικά, σύντοµο υπαινιγµό, επάνω στο λόγο» (Λουκάτος 19982
, σ. 154).
Παροιµιόµυθοι παράγονται από κάθε είδους αφήγηση (από αληθινά περιστατικά και από φανταστικές ιστορίες).
